นอกชาน หรือชานบ้าน คือ พื้นที่เรือน ที่ยื่นพ้นชายระเบียงออกมา ซึ่งมักพบได้ในบ้านไทยสมัยก่อน ลักษณะเป็นพื้นไม้กว้างขวาง อาจมีต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงาโผล่ขึ้นมาที่กลางลาน ตั้งประดับด้วยไม้ดัดในกระถางสวยงาม ใช้เป็นพื้นที่สำหรับทำกิจกรรมในครอบครัว ไม่ว่าจะเป็นการผักผ่อน หรือเป็นที่พูดคุย นั่งรับประทานอาหาร รวมไปถึงใช้รับแขก บ้านในสมัยปัจจุบันน้อยหลังนัก ที่มีชานบ้าน เนื่องจากข้อจำกัดในเรื่องของพื้นที่เป็นสำคัญ ส่วนบ้านที่มีพื้นที่กว้างพอจะทำชานบ้าน การปล่อยพื้นที่ว่างโล่งก็ไม่น่าชวนให้ผักผ่อนสักเท่าไร วิธีที่ง่ายที่สุดในการแก้ปัญหาคือ การหาต้นไม้มาประดับ เพื่อเพิ่มสีเขียวให้แลดูสดชื่น สร้างบรรยากาศในการพักผ่อน อาจจะเป็นเพียงต้นสองต้น หรือจัดเป็นหมู่จนเป็นสวนนอกชาน
*เฉลียงไม้*
เหมาะสำหรับเป็นพื้นที่นั่งเล่นชมสวน นั่งทานอาหาร–ของว่าง ใช้รับแขกผู้มาเยือน หรือใช้จัดเลี้ยงในบางโอกาสก็ได้ การออกแบบเฉลียงไม้ควรคำนึงถึงก่อนว่าจะใช้พื้นที่นี้ทำกิจกรรมอะไรบ้าง ใช้งานพร้อมกันกี่คน มีเฟอร์นิเจอร์สนามอะไรบ้างที่จะตั้งอยู่บนเฉลียง วิธีการก่อสร้างทำอย่างไรบ้าง และกระทบต่อสิ่งก่อสร้างข้างเคียงเดิมหรือไม่
...
การทำเฉลียงไม้สามารถใช้ไม้จริงประเภทไม้เนื้อแข็ง เช่น ไม้เต็ง ไม้แดง ไม้สัก ไม้มะค่า ไม้ประดู่ หรืออื่นๆ ที่มีความแข็งและทนทานต่อสภาพดินฟ้าอากาศ โดยเลือกใช้ไม้ที่มีขนาดตั้งแต่หน้ากว้าง 4–6 นิ้ว และมีความหนาตั้งแต่ 1.25–1.5 เซนติเมตร โดยไม้พื้นดังกล่าวจะต้องยึดติดกับโครงสร้างด้านล่าง (ตง) ที่เป็นเหล็กกล่อง หรือเหล็กตัวซี
*การทำเฉลียงไม้*
ไม้เนื้อแข็ง ที่นำมาใช้งานต้องเคลือบด้วยน้ำยากันปลวกแบบใส และเคลือบทับหน้าด้วยน้ำยารักษาเนื้อไม้ หรือสีย้อมไม้อื่นๆ เพิ่มเติม หากเป็นพื้นไม้เทียมควรเลือกใช้สีเคลือบแข็ง อีพ๊อกซี่ หรือสีอะคริลิกชนิดใช้กับพื้นไม้เทียม ซึ่งจำหน่ายโดยผู้ผลิตพื้นไม้เทียมเท่านั้น
ควรติดตั้งพื้นไม้จริงและไม้เทียมให้มีระดับลอยสูงจากพื้นดินปกติอย่างน้อย 15 เซนติเมตรเพื่อป้องกันความชื้นและน้ำ ทั้งพื้นไม้จริงและไม้เทียมควรติดตั้งบนตงเหล็กกล่อง หรือเหล็กตัวซี ซึ่งระยะห่างของตงเหล็กนั้นหากเป็นไม้จริง มีระยะห่างตงเหล็กที่ไม่เกิน 60 เซนติเมตร และสำหรับไม้เทียมให้ดูรายละเอียดในคู่มือของผู้ผลิต ซึ่งจะบ่งบอกระยะห่างของตงเหล็กตามขนาดพื้นไม้เทียมชนิดต่างๆ ไว้เสมอ ตงเหล็กต้องทาสีรองพื้นกันสนิมอย่างต่ำ 2 เที่ยว หากสามารถชุบสีรองพื้นกันสนิมได้จะดีมาก การใช้ไม้จริงเคลือบด้วยน้ำยารักษาเนื้อไม้ หรือสีย้อมไม้นั้น ต้องมีการดูแลและซ่อมแซมเมื่อสภาพผิวไม้ทรุดโทรมลง ซึ่งอาจมีระยะเวลาตั้งแต่ 2-4 ปี หากเฉลียงไม้นั้นปิดทับไปบนบ่อบำบัดสำเร็จรูป หรือบ่อเก็บน้ำ ควรทำฝายกไว้ได้สำหรับซ่อมบำรุงด้วยเสมอ
ขอบคุณ My home ฉบับเดือนกรกฎาคม
คอลัมน์ secret garden
www,myhome-mag.com